Một năm ở vườn Tà Đùng: tháng nào làm gì

Người mới lên đây làm vườn thường bị động vì không biết trước tháng nào bận. Vùng này chỉ có hai mùa, nhưng bên trong mỗi mùa là một chuỗi việc phải làm đúng thời điểm.

Đầu mùa mưa

Đây là thời điểm trồng mới. Cây con tận dụng được độ ẩm tự nhiên để bén rễ.

Gieo hạt dược liệu và cây ngắn ngày. Đúng thời điểm thì tỷ lệ nảy mầm cao nhất.

Trồng dặm những cây chết mùa trước. Làm sớm để cây kịp theo lứa.

Bón phân hữu cơ cho cây lâu năm. Mưa giúp phân tan và ngấm xuống.

Kiểm tra và khơi thông toàn bộ rãnh thoát nước. Việc quan trọng nhất của giai đoạn này.

Kè và gia cố những chỗ có nguy cơ xói. Trước khi mưa lớn bắt đầu.

Trồng cây che phủ chống xói. Cỏ lạc và các loại cây họ đậu.

Kiểm tra mái che cho khu nuôi ong. Nước dột vào thùng là mất đàn.

Chuẩn bị cho mùa ong ít ra ngoài. Đảm bảo đàn còn đủ dự trữ.

Sửa chữa nhà kho và mái hiên. Làm trước khi mưa dai dẳng.

Giữa và cuối mùa mưa

Làm cỏ liên tục. Cỏ mọc rất nhanh trong giai đoạn này.

Theo dõi sâu bệnh. Độ ẩm cao là điều kiện cho nấm bệnh phát triển.

Kiểm tra rãnh sau mỗi trận mưa lớn. Rãnh tắc là nguyên nhân của sạt lở và úng.

Tỉa cành cho thông thoáng. Giảm nấm bệnh trên cây lâu năm.

Thu hoạch măng và các sản phẩm mùa mưa. Nếu vườn có tre nứa.

Đàn ong ít hoạt động hơn. Hạn chế mở tổ, chỉ kiểm tra bên ngoài.

Chống kiến cho khu ong. Mùa mưa kiến tìm chỗ khô nên hay lên thùng.

Bảo dưỡng dụng cụ và máy móc. Thời gian rảnh hơn so với mùa thu hoạch.

Lập kế hoạch cho mùa khô. Đây là lúc có thời gian ngồi tính.

Ghi chép lượng mưa và các sự cố. Dữ liệu cho các năm sau.

Đầu mùa khô

Mùa thu hoạch cà phê bắt đầu. Đây là giai đoạn bận rộn nhất trong năm.

Cần nhiều nhân công. Đặt người trước vì cả vùng cùng thu một lúc.

Chuẩn bị sân phơi và kho. Trước khi bắt đầu hái.

Thu hoạch các loại cây ăn quả theo lứa. Bơ và mắc ca tuỳ giống mà chín khác thời điểm.

Đây cũng là mùa cao điểm đón khách. Cảnh đẹp nhất và thời tiết thuận nhất.

Sắp xếp để hai việc không chồng nhau. Nếu bạn vừa làm vườn vừa làm lưu trú.

Bắt đầu tưới trở lại. Khi mưa đã dứt hẳn.

Kiểm tra hệ thống tưới. Đường ống và máy bơm sau một mùa không dùng.

Đàn ong hoạt động mạnh trở lại. Nhiều hoa và thời tiết thuận.

Ghi chép sản lượng từng khu. So sánh với năm trước.

Giữa và cuối mùa khô

Tưới là công việc chính. Chiếm phần lớn thời gian và chi phí điện.

Che phủ gốc để giữ ẩm. Rơm, cỏ khô hoặc vỏ cà phê.

Mùa hoa cà phê nở rộ. Cảnh đẹp và cũng là mùa ong làm việc nhiều nhất.

Thu hoạch mật ong. Cuối mùa khô là thời điểm bọng mật đã đầy và vít nắp.

Thu hoạch củ dược liệu. Đất khô ráo nên đào dễ và củ ít hỏng.

Sơ chế và đóng gói sản phẩm. Thời tiết khô thuận cho phơi sấy.

Cắt tỉa cây lâu năm sau thu hoạch. Chuẩn bị cho chu kỳ mới.

Phòng cháy cho vườn và khu vực giáp rừng. Rủi ro cao nhất trong năm.

Chuẩn bị đất cho vụ trồng mới. Cày xới và phơi ải trước mùa mưa.

Bán hàng cho khách quen. Đây là lúc có sản phẩm để bán nhiều nhất.

Việc làm quanh năm

Kiểm tra mốc ranh định kỳ. Hai lần một năm là tối thiểu.

Chống kiến cho khu nuôi ong. Việc lặp lại không nghỉ.

Ghi nhật ký vườn. Ngày làm việc, thời tiết, hiện tượng lạ.

Bảo trì đường nội bộ. Nhất là sau mỗi mùa mưa.

Giữ liên lạc với khách quen. Nhắn tin khi có sản phẩm mới.

Chăm sóc quan hệ với hàng xóm. Họ giúp bạn nhiều hơn bạn nghĩ.

Học thêm từ các vườn khác. Đi thăm và hỏi.

Cập nhật ảnh và nội dung về vườn. Đăng đều đặn thay vì dồn một đợt.

Theo dõi chi phí và doanh thu. Chỉ khi có số thật bạn mới biết mô hình có hiệu quả.

Nghỉ ngơi đủ. Làm vườn là việc dài hơi, kiệt sức là bỏ cuộc.

Câu hỏi thường gặp

Tháng nào bận nhất ở vườn Tà Đùng?

Đầu mùa khô, khi mùa thu hoạch cà phê bắt đầu. Đây cũng trùng với mùa cao điểm đón khách du lịch, nên nếu bạn làm cả hai thì phải sắp xếp để không chồng nhau.

Khi nào nên trồng mới?

Đầu mùa mưa, để cây con tận dụng độ ẩm tự nhiên bén rễ. Đây cũng là lúc gieo hạt dược liệu và trồng dặm những cây chết ở mùa trước.

Mật ong thu vào thời điểm nào?

Cuối mùa khô, khi hoa đã nở rộ và ong đã vít nắp bọng mật. Thu quá sớm thì mật còn loãng và độ ẩm cao, dễ lên men khi bảo quản.

Việc gì phải làm quanh năm không nghỉ?

Chống kiến cho khu nuôi ong, ghi nhật ký vườn, kiểm tra mốc ranh định kỳ và giữ liên lạc với khách quen. Đây là những việc nhỏ nhưng bỏ là thấy hậu quả.